terug
<
>

Recensie: hikjes in de luisterervaring

Waarom kan .UNST-recensent Marein Baas nooit gewoon even iets ondergaan? Misschien omdat hij vooraf al weet dat het lunchpauzeconcert van de HKU Big Band onder leiding van Ilja Reijngoud iets met 'syncopation' te maken heeft. Dat staat namelijk in de titel, en hij weet niet wat syncopation is. Vandaar het begin van zijn recensie over Horace Silver and the association of syncopation.
 
tekst Marein Baas beeld HKU Big Band
 
Word ik gesyncopeerd? Kan ik syncope plegen? Ruikt het vandaag aangenaam syncopisch?
 
Opzoeken of loslaten?
 
(duh)
 
De medische term syncope duidt op het heel even verliezen van je bewustzijn. De muzikale term syncope duidt op een accentverlegging in een ritme. Nu ik deze twee termen ken, wil ik graag dat een accentverlegging in een ritme leidt tot een bewustzijnsverhoging bij de luisteraar. Maar ik ga daar niet over.
 
vingerknippen
Het deel van de titel dat ik al wel kende was Horace Silver, het platonische midden tussen Bill Evans en Dave Brubeck, oftewel de experimentele hardbop van de jaren 50-60 en de meer toegankelijke VVD-jazz. Zou die accentverlegging in het ritme mij aan het vingerknippen moeten krijgen?
 
Interessant aan de keuze om composities van Horace Silver met een big band uit te voeren is dat Silver zelf geen big band had. Hij werkte met quintetten en sextetten. Dirigent Ilja Reijngoud arrangeerde zelf de stukken voor big band.
 
Met veel vragen vertrek ik richting Tivoli-Vredenburg voor een 'lunchpauze-concert', aanvang 12.30 uur. Hertz is een keurig rookvrij concertzaaltje. Zou deze muziek, die is afgestemd op rokerige nachtclubs vol onrustige haantjes, werken in deze omgeving, midden op de dag, met een publiek van beschaafde muziekliefhebbers? En zou het 'onverwachte' dat de syncope volgens de boekjes zou moeten zijn, er ook zijn als je er op gaat zitten wachten?
 
bakfietsgezinnen
Het spel-enthousiasme is in ieder geval duidelijk aanwezig. De zaal vol mensen van een zekere leeftijd en bakfietsgezinnen die hun herfstvakantie stukslaan verwelkomt de felle, energieke muziek. De keuze om muziek voor klein ensemble naar big band te vertalen pakt heel natuurlijk uit, vooral omdat je een big band kan zien als een uitvergroot septet. Bas, drum, gitaar en piano, zes saxofonisten en vier trompettisten in plaats van één van elk, en vier trombonisten extra die naadloos in de harmonie passen. Het resultaat is een wat rijkere, meer diverse variant van een bekend geluid.

Je zou met dat niveau bijna vergeten dat dit een uitvoering met studenten is, maar dat blijft uiteindelijk wel merkbaar. Veel solo's, de krenten in de pap bij jazz, zijn wat vlak, verlegen. Aan de andere kant blijkt de excellerende, ontspannen bassist een eerstejaars-leerling. Veelbelovend. Het meest opvallende is misschien dat de pianist pas in de toegift een solo krijgt, terwijl Horace Silver zelf pianist was en zichzelf in zijn eigen stukken veel speelruimte gaf.

>>Zou jazz echt zo onaantrekkelijk zijn voor vrouwen?<<
 
Opvallend is (misschien illustratief voor de jazz- en conservatoriumcultuur?) dat het twintigkoppige gezelschap slechts twee vrouwen bevat. Beide soleren niet, zelfs niet in het stuk dat volgens de dirigent op verzoek van een van hen gespeeld wordt. In de jaren 50 zag je vrouwen alleen achter de zangmicrofoon, en ook dat niet vaak. Het is echter 2016, dit is Tivoli-Vredenburg, waar de HKU Big Band speelt. Zou jazz echt zo onaantrekkelijk zijn voor vrouwen, of is er iets anders aan de hand? Zijn er te weinig voorbeelden?
 
Een erg leuke kant van het schoolse spelen is de dynamiek tussen de uitgenodigde solist Simon Rigter en de band. De studenten kijken duidelijk naar hem op, en zijn ontspannen en vriendelijk aanmoedigende aanwezigheid lijkt inspirerend en stimulerend te werken. Dat lijkt me precies de bedoeling van het uitnodigen van een ervaren musicus, en het is prettig om te zien.
 
bewustzijnsverhogend
Blijft de vraag of in deze wat aardse sfeer de syncope onverwacht en/of bewustzijnsverhogend werkt. Dat is helaas niet zo, en dat komt vooral door het wat acherblijvende niveau van de solerenden. De harmonieën worden goed uitgevoerd en zijn aanstekelijk, maar jazz ademt in de solo's. De dirigent kiest er, terecht, voor om veel studenten de kans te geven te soleren, soms vier achter elkaar. Uitstekend voor hun ontwikkeling, maar het veroorzaakt hikjes in de luisterervaring. En volgens mij is dat niet de accentverlegging die gezocht wordt. 

Marein Baas spitste zijn oren in de Hertz-zaal, bij een lunchpauzeconcert van de HKU BIg Band. De solo's zijn wat verlegen, maar de dynamiek tussen saxofonist/solist Simon Rigter en de studenten werkt aanstekelijk.

Reacties

Nog geen reacties

Reageer

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen