terug
<
>

Baanbrekers #11: Cathy de Haan

Ondanks haar graad in Fine Art werd Cathy de Haan geen beeldend kunstenaar. Al tijdens haar studie was zij zeer geïnteresseerd in wat zich buiten de academiemuren afspeelde. Daardoor kwam ze in aanraking met kunstenaars met een internationale kunstpraktijk en de instellingen die deze praktijk faciliteerden. Het was de poort naar haar huidige werk: het begeleiden van kunstenaars en projecten coördineren in de culturele sector.
 
Hoe komt het dat je zelf geen praktiserend kunstenaar meer bent?
‘De afgelopen jaren heb ik niet meer de behoefte gevoeld om iets met mijn handen te maken. Ik was al tijdens mijn academietijd vooral bezig met ideeën – het vormgeven van gedachten. Na mijn afstuderen heb ik wel een paar keer geëxposeerd, maar toen ik eenmaal mijn eigen studio had bleef ik die ombouwen tot werk- en discussieruimte. Het was alles behalve een plek waar ik daadwerkelijk mijn éigen kunstwerken produceerde. Ik sluit niet uit ooit weer zelf projecten te doen, maar dat zou zomaar een lezing, documentaire of samenwerking met andere makers kunnen zijn.'
 
Waarom sloeg je tijdens je studie al af richting het coördineren van kunst?
‘Afgeslagen is misschien niet het goede woord, omdat ik me tijdens mijn opleiding echt heb toegelegd op het maken van beeldende kunst. Wel vond ik het essentieel om over de muren van de kunstacademie heen te kijken. Die interesse vloeide denk ik voort uit de onderwerpen waar ik mij mee bezighield: de autonomie van de maker en de rol van kunst. Toen ik tijdens mijn derde jaar in het buitenland zat, kwam ik in contact met een kunstenaarscollectief. Het was heel goed om met andere mensen dan HKU-docenten te reflecteren op mijn werk. We praatten veel, organiseerden tentoonstellingen en guerrilla-acties. Hierdoor ging ik nadenken over hoe ik mijn beroepspraktijk wilde inrichten na het behalen van mijn diploma. Ik heb geleerd dat ik veel voldoening haal uit het mogelijk maken van grote en complexe projecten, vooral wanneer ik deze inhoudelijk uitdagend vind. Een kunstwerk, tentoonstelling of project moet inhoudelijk worden vormgegeven, maar het zorgdragen voor de financiën, productie en het juiste publiek is belangrijk als je wilt dat het project daadwerkelijk gezien of misschien zelfs verkocht wordt.’
 
Via een netwerkconnectie kon je bij het Institute for Human Activities (IHA) van kunstenaar Renzo Martens aan de slag. Wat doet het IHA?
‘Het IHA is een onderzoeksproject van Renzo, dat gaat over artistieke kritiek en economische ongelijkheid. Het instituut is ontstaan uit het idee dat de opbrengst van kritische kunst (de schoonheid, het werk en het geld) vooral terechtkomt op de plekken waar deze kunst wordt tentoongesteld. De erbarmelijke situaties die kunstprojecten over economische ongelijkheid onder de aandacht proberen te brengen, veranderen daardoor niet. Het IHA wil daar iets aan doen. Het instituut is samen met plantagearbeiders een onderzoekscentrum gestart in Congo. Door middel van allerlei activiteiten generen zij inkomsten voor de plaatselijke arbeiders, zodat hun levenstandaard stijgt. Als zakelijk leider van het IHA zorgde ik voor alles wat er bij de organisatie van het project komt kijken. Zo heb ik onder andere het project gecoördineerd en geproduceerd waarin plantagearbeiders chocoladesculpturen maakten. Deze worden verkocht aan verzamelaars en musea; de winst wordt gebruikt om de leefomstandigheden van de makers te verbeteren.’
 
Is werken binnen een organisatie met zo’n idealistisch oogmerk niet vechten tegen de bierkaai?
‘De projecten van het IHA draaien inderdaad om de vraag of kunst die iets wil veranderen dit ook daadwerkelijk kan. De plantagearbeiders worden nu beter betaald, maar wat zal er gebeuren met hen die er niet financieel op vooruitgaan? Worden die verdrukt? Zal er gentrificatie optreden? Renzo heeft al de eerste man uit zijn huis moeten zetten, omdat diens woning niet binnen de bouwplannen viel. Dat is erg pijnlijk om te zien, maar tegelijk ook interessant aan het project. Alle facetten – ook de minder leuke – worden er onderdeel van. Daardoor gaat het de hypocrisie voorbij en gaat het schuren. Je wordt gedwongen erover na te denken en een standpunt in te nemen.’
 
Wat is jouw standpunt?
‘Ik ga gewoon zeggen dat het een non-stop-zoektocht blijft naar mijn standpunt. De wereld werkt op dit moment op een bepaalde manier. Daar moet je je allereerst van bewust zijn. Vervolgens zou het geweldig zijn als je zaken kunt ombuigen en er iets effectiefs mee kunt doen. Ik wil de wereld blijven bevragen, onder andere door samen te werken met interessante kunstenaars, curatoren en kritische denkers.’
 
tekst Yvo Nafzger beeld Jan van der Ploeg, Pink Moon - Organising Principles (2013)

Sommige HKU-alumni breiden vol overtuiging het beroepsperspectief van hun opleiding uit. Over de verrassende invulling die zij aan hun kunstenaarschap geven, gaat de nieuwe rubriek Baanbrekers. In aflevering 11: Cathy de Haan. Zij werkt momenteel aan de eerste museumsolo van de Indiase kunstenaar Praneet Soi in Mumbai en een publicatie van de Britse kunstenaar Nathaniel Mellors.

Yvo Nafzger | Redactie   |  

Reacties

Nog geen reacties

Reageer

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen