terug
<
>

'Ik noem mezelf ontwerper'

Student Graphic Design Vincent Hoenderop won met een discriminerend koffiezetapparaat de Icarus Award. Zijn ontwerp is onderdeel van het project 'louche apparaten' van het Utrechtse medialab SETUP, waar hij stage liep. Vincents 'slimme koffiemachine' lijkt ongemerkt model te staan voor zijn ontwikkeling als grafisch ontwerper. 'Deze tijd vraagt nu eenmaal om andere tools.'   
 
Zien we in het filmpje de doelgroep die jij hoopt te bereiken?
Ja en nee. Ik wil bij zo veel mogelijk mensen bewustzijn creëren. Maar ik spreek het liefst de ontwerper en de techneut aan, omdat die de eerste schakel zijn in het proces van dataverwerking. Zij ontwerpen de spullen die onze data verzamelen en doorgeven. SETUP laat in een boek zien waar je rekening mee kunt houden als je een 'internet-of-things'-product maakt. Er moet vanaf het begin worden nagedacht over wat je doet met de data die je genereert. Nu wordt er meestal iets gemaakt en daarna pas besloten, wat vaak leidt tot het verkopen van data.’
 
Hoe leidt het nadenken over data tot een koffiezetapparaat?
‘Ik moest iets met een apparaat doen, dat hoorde bij de stageopdracht. Ik kocht een broodrooster, een bladblazer, een ijzerzoeker en een koffiezetapparaat. Om statusverschil tussen mensen invoelbaar te maken, had ik iets nodig met een variabele. Een bladblazer kun je harder of zachter laten blazen, maar dat vond ik niet heel overtuigend. Koffie is voor veel mensen heel belangrijk en persoonlijk. Met het serveren van koffie waarbij je postcode de kwaliteit ervan bepaalt, kun je op een heel simpele manier statusverschil laten ervaren. En het creëert interactie: mensen gaan elkaars koffie proeven om te vergelijken. Tijdens de expositie zag ik dat mensen met een ster hun beker weggooiden, terwijl de 'vijfsterren-mensen' ermee gingen pronken. Het is ook meteen duidelijk dat je je data (je postcode) inlevert voor gratis koffie.’
 
Ben je tevreden over het effect van dit project?
'Wat heel goed werkt, is dat iedereen zijn status wil weten. Wel wordt het te vaak gezien als een grapje, terwijl ik keiharde data laat zien die nu al tegen je worden gebruikt. Bijvoorbeeld dat mensen uit arme wijken meer voor hun verzekering betalen. SETUP houdt zich met dergelijke ontwikkelingen bezig: de grote invloed van big data op mensen. Stel dat je lekker wilt gaan drinken op een feestje, maar dat niet doet omdat je vreest dat er foto's van op Instagram terechtkomen. Dan ga je je minder menselijk gedragen. Vanuit dat gegeven ben ik onderzoek gaan doen.’
 
Kun je jouw project nog graphic design noemen?
Wat is graphic design? Ik vind de term een beetje achterhaald, ik noem mezelf ontwerper. Dit project is natuurlijk geen traditioneel graphic design, maar deze tijd vraagt nu eenmaal om nieuwe tools. Dat vind ik wel mooi aan grafisch ontwerpen: het vak is heel erg aan het verschuiven. Het beweegt zich bij drukwerk vandaan en gaat richting nieuwe media en hacking, waar ik me veel op richt.’
 
Benader je de traditionele vakken ook vanuit die hoek?
'Dan neem ik de typografielessen als voorbeeld. Binnen dat vak en die context moet ik iets op mijn manier doen. Ik programmeer dan een lettertype dat deeltjes uitspuugt. Dat werd goed ontvangen door de docent. Hij weet dat ik niks met drukwerk heb en ziet dat ik het vak wel naar mijn hand zet. Het is wel een struggle geweest om naast wat ik niet wilde ook te zien wat ik wél wilde. Ik bleef bij Graphic Design omdat ik wel zag dat ik op een goed spoor zat, maar nog niet wist waar het naartoe ging. En dat weet ik nog steeds niet. Het is heel fijn om mijn eigen proces te analyseren en te ontdekken hoe ik te werk ga. Voor mijn gevoel ben ik pas aan het maken als het tastbaar wordt, terwijl de periode waarin ik alleen nadenk ook productief kan zijn. Dat leer ik bij Graphic Design.’
 
Waarom koos je destijds niet een KMT-opleiding?
‘Dat vraag ik me ook wel eens af. Toen ik op HKU kwam, wist ik dat grafisch veel overlap heeft met fotografie, illustratie en de opleidingen die toen in Hilversum zaten. Ik koos dus voor het breedste vak. Achteraf gezien had ik misschien voor KMT moeten kiezen, maar de werkwijze bij Graphic Design spreekt me erg aan. Het is heel lab-achtig, experimenteel. Als ik samenwerk met KMT'ers, merk ik dat ze meer bezig zijn met een einddoel. Dat doe ik juist niet. Ik weet vooraf niet waar ik naartoe ga, dat heb ik ook nodig.’
 
Krijg je bij Graphic Design ook dingen aangereikt die nauw aansluiten bij wat jij doet?
‘Ik doe nu een multidisciplinair project, Robot Love. Ik bouw een robot-eendje, om mensen te helpen meer empathie voor robots te voelen. Ik zie dat HKU steeds meer gericht is op moderne techniek. Zo worden er lessen in programmeren gegeven die ik ook had willen krijgen. KMT-opleidingen en grafisch ontwerp komen steeds meer samen. In feite is het de vraag waarom er nog aparte opleidingen zijn. Ik weet ook zeker dat bijna alle eerstejaars niet weten welke opleiding ze moeten kiezen en achteraf een andere keuze hadden willen maken. Dat is ook het proces dat je hier doorloopt: heel hard huilen dat je het niet weet en dan toch doorgaan.’

Op 6 december is Vincent aanwezig bij het besloten evenement MKB future proof, waar organisator BNR die dag in hun uitzendingen aandacht aan zal besteden.

Reacties

Nog geen reacties

Reageer

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen