terug
<
>

Het project van... Jan Waatze Schuurman Hess en Martijn de Vliegher

Wat begon als een verplicht interdisciplinair project, mondde uit in een waar YouTube-fenomeen. In hun webserie Vlogtelingen gaan HKU’ers Jan Waatze en Martijn samen met een azc-bewoner op zoek naar geluk in ons kouwe kikkerlandje. Maar welke betekenis heeft een vlog over vluchtelingen in een maatschappij die ‘vluchtelingendiscussiemoe’ is? 
 
‘Rot op met je blije vluchtelingen gelul’, is één van de comments onder de eerste aflevering van Vlogtelingen. Je zou inderdaad kunnen denken dat dit het zoveelste pro- of anti-vluchtelingenfilmpje is, maar Martijn haalt dat stereotype beeld direct onderuit. ‘Wij vonden dat de vluchtelingendiscussie een zeer eenzijdig verhaal laat zien. Je hoort alleen maar dingen over azc’s, over aantallen, over migratiestromen en over voors en tegens. De vluchtelingen zelf blijft buiten beeld. Hoe zien zij hun verblijf in Nederland? Hoe kijken zij aan tegen de hulp die hen geboden wordt? We dachten dat het gaaf zou zijn als er vloggende vluchtelingen zouden zijn. Vanuit dat idee bedachten we Vlogtelingen: een webserie waarin wij de vluchtelingen volgen en meenemen.’
 
gastvrij
Een azc is geen gemakkelijke instelling om mee te werken, ondervonden Jan Waatze en Martijn aan den lijve. Je mag er bijvoorbeeld niet filmen of fotograferen. Toch komen ze gemakkelijk in contact met de mensen die er verblijven. Jan Waatze: ‘Als je vertelt wat je komt doen, doen de beveiligers over het algemeen niet zo moeilijk. Bovendien zijn de mensen die we daar ontmoeten erg gastvrij. Ze hebben niet zoveel, maar van alle kanten worden je dingen aangeboden: koffie, thee, wat te eten en andere gezelligheid. Zodra je bij asielzoekers op de koffie komt, krijg je een bezoekerspasje en mag je vrij door het centrum lopen.’ Martijn vult aan: ‘De bewoners van het azc zijn erg goed van vertrouwen. Toen we Fadi uit aflevering 1 ontmoetten, stond hij koffie te drinken. We vroegen hem om met ons op pad te gaan. Het enige wat hij wist was dat ie een uur met de bus moest. Hij vertrouwde ons meteen en ging met ons mee. Ik zou dat niet zo snel doen, dus daar heb ik wel bewondering voor.’
 
Ook de eerder genoemde gastvrijheid zet Jan Waatze aan het denken: ‘Er wordt veel gesproken over cultuurverschillen; dat wij bepaalde verworvenheden in onze maatschappij moeten beschermen bijvoorbeeld. Andersom geldt dat natuurlijk ook: ik denk dat de Syrische cultuur veel gastvrijer is dan de onze. Dat vind ik heel erg inspirerend. Ik bedoel daar niet mee te zeggen dat we nu allemaal enorm gastvrij moeten zijn, maar ik vind het mooi om dit te zien bij de vluchtelingen die we spreken. Daardoor ga ik me ook afvragen waarom wij zelf niet zo zijn en wat we van deze mensen kunnen leren.’
 
vertraging
In Vlogtelingen worden typisch Hollandse dingen op een andere manier belicht: Jan Waatze als oer-Hollander die geen kaas en haring lust, de trein naar het spoorwegmuseum die vertraging heeft en een Aziaat in een ambachtelijke haringkar. Martijn: ‘We gebruiken clichés en zetten deze naar onze hand. Er zijn veel mensen in het publieke debat die het Echte Nederland willen beschermen. Maar wat is dat dan? Zijn de dingen die wij Nederlands vinden wel écht Nederlands? Die discussie willen we uitvergroten. Bijvoorbeeld door te laten zien dat Jan geen haring lust en Fadi wel.’

De webserie geeft een niet eerder gezien inkijkje in de beleving van de vluchteling, maar hoe is een asielzoeker daarmee geholpen? Jan: ‘In de eerste plaats hebben we Fadi echt een topdag gegeven. Hij heeft ervan genoten om eindelijk weer eens een normale dag te beleven. Want gemiddeld houdt die bij vluchtelingen niet veel meer in dan je post lezen en Nederlands leren waar dat kan. Voor de rest is het wachten geblazen op brieven van de IND of het COA.’ Martijn: ‘We hopen dat door Vlogtelingen de vluchteling meer centraal komt te staan; dat ze kunnen deelnemen aan de discussie die over henzelf gaat. Ze willen allemaal zo graag onderdeel van de maatschappij worden en hier werken, wonen en hun leven opbouwen. Het duurt alleen zo lang voor ze daar eindelijk aan kunnen beginnen.’
 
makkelijk
Jan Waatze knikt en vraagt zich af waarom we niet massaal koffie gaan drinken in de azc’s bij ons in de buurt: ‘Ik snap dat de drempel best hoog kan zijn, maar het zou zo fijn zijn als iedereen kan zien wat voor leuke mensen er verblijven. Het is erg jammer dat we niet in het centrum mochten filmen, want dan had iedereen kunnen zien hoe makkelijk je met vluchtelingen in contact komt. Je kunt er gewoon gaan staan, midden op het plein, en voor je het weet zit je met een koffie in een goed gesprek. Misschien is dat ‘blij vluchtelingen gelul’ of juist niet. We laten alleen maar zien wat we in het echt tegenkomen.’ 

-----------------

Aan Vlogtelingen werken verder mee: Phi-Yen Phan (Illustration), Yannick Berens (Illustration), Liz van Zijderveld (Illustration), Mitchell Hendriks (Kunst en Economie), Gemma Siegers (Kunst en Economie).

Yvo Nafzger | Redactie   |  

Reacties

Nog geen reacties

Reageer

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen