terug
<
>

Het project van... Lynn, Lizzy en Tessa

Tijdens hun stage in Oeganda ontdekten Lynn Smit, Lizzy Steller en Tessa de Boer (allen vierdejaars Graphic Design) dat ons beeld van het Afrikaanse ontwikkelingsland helemaal niet klopt. Nederlanders denken dat Oeganda gevaarlijk, homofoob en straatarm is. Andersom hebben Oegandezen het idee dat iedereen in Nederland steenrijk en intens gelukkig is. De drie dames vonden het de hoogste tijd voor een reality check en richtten het RealiteitBureau op.
 
Al voordat ze vertrokken werden Lynn, Lizzy en Tessa geconfronteerd met de vooringenomenheid over Oeganda. Hun ouders vonden het maar niks dat ze naar Afrika gingen. Lizzy: ‘Mijn vader liet me documentaires zien over de homorechten in Oeganda. Volgens die films werden mensen die openlijk homoseksueel zijn vermoord.’ Ook Lynn ervoer weerstand: ‘Mijn ouders lieten me artikelen lezen over Boko Haram en Al Shabaab, terroristische groeperingen die actief zijn in het land. Ze waren er fel op tegen dat ik naar Oeganda zou vertrekken. Omdat mijn ouders normaal gesproken heel erg progressief en vrijdenkend zijn, heb ik zelf ook getwijfeld. Maar we zijn toch gegaan.’
 
homobar
Eenmaal aangekomen in hoofdstad Kampala bleek het beeld van hun ouders inderdaad onjuist. Boko Haram was nergens te bekennen en er was zelfs een homobar in het uitgaansgebied. ‘Als je homoseksueel bent, kun je daar gerust over straat. Die anti-homowetten worden helemaal niet gehandhaafd. Het is vooral symboolpolitiek.’ Toen de dames contact zochten met de lokale bevolking, merkten ze dat het Oegandese beeld van Nederland net zo vertekend is. ‘Mensen wilden vooral met ons praten, of wilden vooral vrienden met ons worden, omdat ze hoopten dat wij ze mee konden nemen naar Nederland. Want volgens hen is iedereen in Nederland gelukkig. Oegandezen denken dat de banen en het geld in Nederland voor het oprapen liggen. Ze hebben het idee dat er in het westen geen zorgen bestaan. Men staat er niet bij stil dat de huren in de steden torenhoog zijn, of dat je bijvoorbeeld de helft van je inkomen aan de Belastingdienst moet afdragen.’
 
Omdat dit verstoorde realiteitsbeeld ons als globale samenleving niet verder helpt, besloot het drietal het RealiteitBureau op te zetten. Het RealiteitBureau werkt op dit moment met een installatie in de vorm van een booth, waarin Oegandezen (via een video-opname) vragen kunnen stellen aan Nederlanders en vragen uit Nederland kunnen beantwoorden. ‘Onze gedachtegang is: Wanneer we met elkaar kunnen praten en vragen aan elkaar kunnen stellen, ontdekken we hoe het er in Nederland en Oeganda écht aan toegaat. We vinden het belangrijk om met elkaar in gesprek te gaan over allerlei onderwerpen. Je moet als Oegandees of Nederlander gewoon kunnen vragen: “Hé, hoe werkt dit bij jou?”’
 
automatisch
Nu de dames terug in Nederland zijn, lopen ze ook hier op verschillende locaties rond om de vragen uit Oeganda te beantwoorden. ‘Door deze interactie te faciliteren hopen we dat mensen met een andere kijk media consumeren. Dat Nederlanders en Oegandezen niet alles automatisch voor waar aannemen. We hebben zelf mogen ervaren wat het verschil is tussen de beeldvorming van de media en de realiteit. Wij lezen de krant nu anders en kijken anders naar het journaal. We hopen dat mensen dat door ons werk met het RealiteitBureau nu ook gaan doen.’
 
Onherroepelijk zijn er zoveel landen en zoveel mensen die niet in aanraking komen met het RealiteitBureau. Hoe kunnen wij gewone stervelingen het door de media voorgeschotelde beeld doorbreken? Tessa is resoluut: ‘Door echt met mensen in gesprek te gaan. Je bent er zo aan gewend om voordat je ergens naartoe gaat het internet te raadplegen. Maar je kunt net zo goed een persoon aanspreken. Meestal is dat veel effectiever en daardoor krijg je een veel realistischer beeld van de plek waar je je bevindt. Ontmoet mensen ook vooral als individu, wees je niet hyperbewust van het feit dat je tussen Oegandezen loopt. Want doordat je jezelf overbewust bent van de verschillen, werk je discriminatie juist in de hand. Hoe goed je het ook in eerste instantie bedoelt.’
 
kaak
Nu Lynn, Lizzy en Tessa bijna alle vragen uit Oeganda hebben beantwoord, durven ze hardop na te denken over de toekomst. ‘We willen het RealiteitBureau voor verschillende zaken inzetten. Bijvoorbeeld voor politieke beeldvorming, door verschillende bevolkingsgroepen met verschillende politieke interesses elkaar vragen te laten stellen. Ook kunnen we een rol spelen binnen het toerisme en stereotype beelden over bepaalde landen aan de kaak stellen. We blijven het in ieder geval op deze manier doen: de realiteit voor iedereen toegankelijk houden. Wij zijn social designers, de mensen zijn onderdeel van het ontwerp. Wij geloven dat een ervaring meer met mensen doet. Een ervaring blijft beter hangen dan de beelden die de media elke dag de huiskamers inslingeren.’
 
tekst Yvo Nafzger beeld RealiteitBureau

Het project van... is een serie over HKU-studenten en hun huidige project. .UNST gaat op zoek naar de drijfveren en ambities van studenten die midden in het maakproces zitten. Graphic designers Lynn Smit, Lizzy Steller en Tessa de Boer ontmantelen met hun RealiteitBureau het beeld dat wij van Oeganda hebben. En vice versa.

Yvo Nafzger | Redactie   |  

Reacties

Nog geen reacties

Reageer

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen